Nieuws

Bij Stichting Baasis volgt een groep van ruim twintig leerkrachten en intern begeleiders dit schooljaar de opleiding tot kwaliteitscoördinator. Met als doel om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Vier vragen en antwoorden over het belang van een kwaliteitscoördinator.

In het kort: wat doet een kwaliteitscoördinator precies?

Een kwaliteitscoördinator is samen met de directeur van de school verantwoordelijk voor de continue verbetering en bewaking van de kwaliteit van het onderwijs. Samen zorgen ze ervoor dat zowel de leerlingen als leerkracht het beste in zichzelf naar boven halen. De kwaliteitscoördinator heeft daarin drie taken: leercoördinator, trendanalist en zorgregisseur. De kwaliteitscoördinator monitort bijvoorbeeld schoolresultaten, coacht leerkrachten en regelt dat leerlingen goede extra ondersteuning krijgen als dat nodig is, bijvoorbeeld kinderen met dyslexie.

Waarom volgen zo veel Baasis-medewerkers de opleiding tot kwaliteitscoördinator?

Stichting Baasis vindt het belangrijk dat de kwaliteit van het onderwijs op alle dertien basisscholen omhoog blijft gaan. Nu, maar ook in de toekomst. Daarin heeft een kwaliteitscoördinator een grote rol. Elke maand komen de twintig deelnemers een dagdeel bij elkaar. Elke school heeft een of meerdere deelnemers. Stichting Baasis biedt medewerkers graag de kans om zich te blijven ontwikkelen. Van die opgedane kennis profiteert niet alleen de individuele medewerker, maar uiteindelijk de hele organisatie.

Waarom is het volgen van zo’n opleiding interessant voor iemands eigen ontwikkeling?

Een Baasis-leerkracht met ruim twintig jaar ervaring wilde graag meer kennis over het onderwijsvak opdoen. Daarom deed ze jaren geleden de opleiding tot intern begeleider. Ze merkte al snel dat die nieuwe taak haar veel energie gaf. Nu is ze een vraagbaak voor haar collega’s en zet ze met haar coachende rol het schoolteam of een individuele collega in beweging. Hoe iemand beter instructie kan geven zodat de lesstof beter aansluit op de leerling bijvoorbeeld. Ze draagt bij aan de ontwikkeling van de leerkrachten en dus uiteindelijk ook aan de betere resultaten van leerlingen. Daar haalt ze veel voldoening uit. Daarom volgt ze nu ook de opleiding tot kwaliteitscoördinator, die de taak van intern begeleider straks vervangt. Stichting Baasis geeft leerkrachten dus volop kansen om zichzelf te ontwikkelen.  

Welke rol heeft een directeur in het verbeteren van de onderwijskwaliteit?

Het is essentieel dat directeur en kwaliteitscoördinator goed samenwerken. Ze zijn elkaars sparringpartner en zijn samen verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs op een school. Samen bepalen ze de doelen.

‘We zijn allebei kartrekkers, we houden van verdieping en we willen meer dan alleen voor de klas staan.’ Niet zo gek dus dat Els Bousema en Moniek Homan, beiden leerkracht bij obs De Veenvlinder in Eelde, de vraag kregen om binnen Stichting Baasis de opleiding tot kwaliteitscoördinator te volgen. Dat doen ze samen met ruim twintig andere collega’s van Baasis. Een gesprek met de twee gepassioneerde leerkrachten, die na de eerste maanden de tussenstand opmaken.

Waarom zijn juist jullie gevraagd om de opleiding tot kwaliteitscoördinator te volgen?

Els: ‘Ik sta nu bijna 25 jaar voor de klas en ben naast leerkracht van groep 5 ook taal- en bouwcoördinator. Het heeft met altijd wel getriggerd om mijn kennis te verdiepen. Want ik wil graag meer dan alleen voor de klas staan.’

Moniek: ‘Voor mij geldt hetzelfde, ik geef vijftien jaar les. Dit jaar aan groep 6. Ik heb in ontwikkelgesprekken met onze directeur aangegeven open te staan voor verdieping. Els en ik zijn allebei enthousiast, nieuwsgierig en houden ervan om zaken uit te zoeken. Het kan wat ons betreft altijd beter.’

Els: ‘We zijn allebei aanjagers van nieuwe ontwikkelingen in het onderwijs. Soms lopen we daarin iets te hard van stapel en worden we teruggefloten door ons team, haha. Het mooie aan deze opleiding is dat die vanuit Stichting Baasis zelf komt. We mogen samen met collega’s van andere scholen de kar trekken. Dat vind ik heel krachtig.’

Moniek: ‘Daarbij gaat het niet om ons, maar om de kwaliteit van het onderwijs. Alle scholen binnen Stichting Baasis bewandelen hetzelfde pad, maar doen dat op hun eigen manier. Dat maakt deelname aan de opleiding extra interessant.’

Wat merken leerlingen straks van de kwaliteitscoördinator?

Els: ‘Een kwaliteitscoördinator gaat preventief te werk. Dus al aan de voorkant bepaalt die samen met een leerkracht wat een leerling nodig heeft. En dus niet ‘achteraf repareren’. Daarnaast zorgt een onderwijscoördinator voor een groeiende lijn in het onderwijs. Van groep 1 tot groep 8. We willen naar steengoed onderwijs. In de opleiding zijn we bezig met een ontwikkelplan, een levend document waarin de uitgangspunten van elke school anders zijn. Centraal voor ons staat: de leerkracht moet in zijn of haar kracht gezet worden.’

Moniek: ‘We moeten terug naar de basis, zodat we elke leerling goed bedienen. Nu is het zo dat een leerkracht vaak, overdreven gezegd, met 100.000 dingen tegelijk bezig is. Als voorbeeld noem ik ‘kraanwaterdag’. Moet een leerkracht daar echt mee bezig zijn of moet die zich vooral focussen op de kinderen en hen vooral leren om goed te spellen, rekenen en schrijven? We staan voor goed onderwijs en dat hoeft niet altijd leuk te zijn. We mogen daarin kritischer zijn naar elkaar.’

Els: ‘Een kwaliteitscoördinator gaat meekijken met de leerkracht en krijgt een coachende rol. Wat heeft de leerkracht nodig? Wat heeft een leerling nodig? Uiteindelijk bepaalt de leerkracht samen met de kwaliteitscoördinator welke aanpak nodig is voor een kind en gaat daarmee aan de slag, samen met de leerling. Zodat het echt van de leerkracht wordt en niet van een externe begeleider die geen idee heeft wat er zich afspeelt in een klas. De leerkracht is straks de spin in het web.’

Wat doen jullie door de opleiding nu anders dan voorheen?

Moniek: ‘Als er iets speelt, waar ik het antwoord niet op weet, grijp ik nu eerder naar vakliteratuur. Bijvoorbeeld bij een kind met autisme. Nu ga ik op onderzoek uit: hoe kan ik die leerling zoveel mogelijk in de klas houden?’

Els: ‘Ik stap nu veel eerder op collega’s af als ik zie dat die ergens moeite mee hebben. We doen het samen! We zijn door de opleiding nog bewuster en gerichter met de kwaliteit van ons onderwijs bezig.’

Stichting Baasis en Stichting Kinderopvang Haren (SKH) gaan nog intensiever samenwerken. En dat gebeurt in het splinternieuwe integraal kindcentrum (IKC). Dat gaat in mei 2026 open en vervangt de twee locaties van obs Brinkschool in Haren. Het is dan dé plek voor kinderdagopvang, onderwijs en voor- en buitenschoolse opvang.

‘Het eerste integraal kindcentrum in Haren’, zegt de trotse Emmie Huiskes, directeur-bestuurder van SKH. ‘SKH en Baasis bieden samen alles onder één dak voor kinderen van 0 tot 13 jaar.’ Rudie Bilder, directeur van obs Brinkschool vult aan: ‘Wat voor ons heel fijn is, is dat we straks met alle kinderen en collega’s in één gebouw zitten. Daar zien we echt naar uit.’

SKH en Stichting Baasis kennen elkaar al lang. ‘De samenwerking gaat al meer dan twintig jaar terug’, zegt Emmie. ‘Onze kinderopvangplekken zitten alleen in het dorp Haren en werken in die plaats dan ook samen met alle basisscholen. Dus ook met obs De Wissel en obs Brinkschool van Stichting Baasis. Bij De Wissel bieden we buitenschoolse opvang, bij de Brinkschool hebben we een speelleergroep en buitenschoolse opvang.’

Verlengstuk
Daar komt vanaf mei 2026 dus verandering in. Want dan openen de deuren van het IKC. Een logisch moment voor SKH om de samenwerking met Stichting Baasis uit te breiden. De rol van de kinderopvang is de afgelopen jaren enorm veranderd. Emmie: ‘Eerst was kinderopvang vooral bedoeld om ouders de kans te bieden om naast hun ouderschap te kunnen werken. Dan deelden we met een school een gebouw en zorgden wij voor de opvang en zorgde de school voor het onderwijs.’ Inmiddels maakt de kinderopvang, in welke vorm dan ook, onderdeel uit van het onderwijs.

‘Kinderen van 0 tot 4 jaar worden spelenderwijs voorbereid op de basisschool. Daarbij kijken we naar wat goed is voor elk kind’, zegt Rudie. ‘Omdat we straks een IKC zijn, is er een klankbordgroep opgericht met directie, managers, leerkrachten en pedagogisch medewerkers van Stichting Baasis en SKH’, vertelt Emmie. Rudie: ‘De teams groeien steeds meer naar elkaar toe. Hier besteden we veel aandacht aan. We maken bijvoorbeeld gezamenlijke afspraken over spelen, werken en leren en de pedagogische aanpak. Zo ontstaat er straks een duidelijke doorlopende lijn in het onderwijs en de opvang die het IKC biedt.’

Verbinden, verrijken, verwonderen en verkennen
Binnen het IKC zal straks gewerkt worden met de vier V’s: verbinden, verrijken, verwonderen en verkennen. ‘Die pijlers staan centraal en vatten de manier van werken samen’, vertelt Emmie. ‘Wij willen vooral de leukste school en kinderopvang zijn. Voor kinderen natuurlijk, maar ook voor ouders en werknemers.’ Rudie: ‘Binnen het IKC krijgen kinderen de kans om veel te leren en te ontdekken en kunnen we de ontwikkeling van kinderen goed volgen, stimuleren en begeleiden.’ Beiden: ‘Tegelijkertijd vinden we het ook belangrijk dat kinderen zich kunnen ontspannen.’

Beter in beeld
Het grote voordeel van een IKC is dat kinderen straks tot de middelbare school zowel onderwijs als opvang in één gebouw krijgen, al hebben ouders de vrijheid om een andere basisschool te kiezen. ‘Ouders en kinderen hoeven straks niet meer heel Haren door om zich te verplaatsen van het ene naar het andere gebouw’, zegt Emmie. Rudie: ‘Alles op één plek is voor kinderen voorspelbaar, veilig en vertrouwd. Een ander voordeel is het nauwe contact tussen de medewerkers van de school en van SKH. De kinderen worden daardoor de hele dag gezien, zowel tijdens schooltijd als ervoor en erna. Als er iets speelt met een leerling, kan een leerkracht dat meteen bespreken met een pedagogisch professional van SKH en andersom.’

Combinatiebanen
Om de lijntjes nog korter te maken, wordt er in het IKC nagedacht over combinatiebanen. ‘Dus een pedagogisch professional die ook onderwijsassistent wordt bijvoorbeeld. Of een leerkracht die ook gedeeltelijk op een buitenschoolse opvang werkt’, legt Emmie uit. ‘We bieden daarom op dit moment ook meer stageplaatsen aan voor IKC-studenten’, vertelt Rudie. ‘Daardoor zijn kinderen straks nog beter in beeld bij ons. Ook sluiten door onze samenwerking activiteiten en actuele thema’s beter op elkaar aan.’

Obs De Wissel
De samenwerking met obs De Wissel blijft vooralsnog onveranderd. ‘Dat betekent dat ouders hun kinderen bij SKH kunnen aanmelden voor buitenschoolse opvang. Daarnaast wordt er momenteel onderzocht wat de meest passende vorm van kinderdagopvang voor kinderen van 0 tot 4 jaar is bij obs De Wissel’, besluit Emmie.

Elk najaar komt het managementteam (MT) van Stichting Baasis twee dagen bij elkaar. Zo ook dit jaar. De directeuren van de dertien Baasis-scholen, directeur-bestuurder Friso Kingma en afgevaardigden van het bestuurskantoor waren te gast in Leeuwarden. De tweedaagse stond in het teken van Mein-Innoar, ‘samen’ in het Fries. Leonie Magnin, directeur van obs De Veenvlinder in Eelde, kijkt met plezier terug op de tweedaagse.

Trainer en begeleider Suzanne Witteveen van Bureau de Bedoeling heette het MT beide dagen welkom in het oude centrum van Leeuwarden. De eerste dag begon met een silent disco, waarbij de deelnemers luisterden naar een beschouwende lezing van schrijver en filosoof Harm Klifman. Zijn bijdrage startte met het gedicht ‘Denkend aan Holland’ van Henrik Marsman. ‘Centraal stond de vraag ‘wat betekent het om in deze tijd mens te zijn?’, blikt Leonie terug. ‘En in het verlengde daarvan, wat betekent het om leidinggevende te zijn? We namen de tijd om een stapje achteruit te doen. Om samen te praten over ons werk en dingen waar we tegenaanlopen. Even weg uit de waan van de dag en geen telefoon die steeds overgaat.’

Krachtiger team

Ook een ideaal moment dus voor Leonie en haar collega’s om gesprekken te voeren en ervaringen uit te wisselen. ‘Je leert elkaar tijdens de tweedaagse beter kennen. Een groot verschil met het maandelijkse gestructureerde en zakelijke MT-overleg’, vertelt ze. ‘Tijdens de tweedaagse eet je met elkaar en zit je samen aan het ontbijt. Je hebt meer tijd voor elkaar en spreekt ook over privézaken. Je kunt ook dieper ingaan op complexere zaken. Het zorgt voor onderling begrip en vertrouwen in elkaar. Door de tweedaagse zijn we een nog krachtiger team geworden.’

Inclusief onderwijs

Een van de onderwerpen die de eerste dag ook aan bod kwam, was inclusief onderwijs. De overheid wil dat in 2035 kinderen met dezelfde talenten gelijke kansen krijgen. Zo kunnen alle kinderen uiteindelijk met hun talent iets betekenen voor de samenleving. ‘Obs De Schuthoek in Zuidlaren, waar een pilot inclusief onderwijs draait, gaf een presentatie. We hebben gezamenlijk vragen opgesteld. Wat betekent het voor het team? Hoe zit dat met de financiën? Hebben we genoeg kennis? Heel interessant en leerzaam, omdat we ons samen zo nog beter voorbereiden op 2035’, zegt Leonie. ‘En ik merk dat ik door de tweedaagse mezelf ook meer verdiep in inclusief onderwijs. Ik lees artikelen en luister bijvoorbeeld podcasts over het onderwerp.’

Filosoof

Op de tweede dag gaf filosoof Lammert Kamphuis een lezing over perspectivistische lenigheid. Daarmee bedoelt hij de soepelheid die iemand nog heeft om zich te verplaatsen in het perspectief van een ander, maar ook de flexibiliteit om zich door iemand anders te laten overtuigen. ‘Die lezing is me echt bijgebleven, we mogen namelijk best kritisch naar elkaar luisteren zonder in conflict te komen’, zegt Leonie. ‘Iets dat ik nu ook toepas in mijn dagelijks werk. Na overleggen die ik heb, vraag ik degene met wie ik spreek aan het einde van het gesprek nu altijd een kritische vraag te stellen.’

Laadmomenten

Wat Leonie ook meeneemt uit de tweedaagse is dat er best wat meer laadmomenten mogen zijn. ‘Op de eerste dag hadden we het ook over de piramide van strategische ontwikkeling, waarbij het draait om bepalen, laden, vertalen en verankeren). ‘Bij laden gaat het om momenten waarop je even wat meer de tijd neemt om na te denken over wat we samen aan het doen zijn’, legt ze uit. ‘Die momenten zijn belangrijk, omdat we vaak te snel overgaan op de orde van de dag’, zegt Leonie.

Goed gevoel

Ze kijkt met een goed gevoel terug op de tweedaagse in Leeuwarden. ‘Het MT van Stichting Baasis is een fijne groep, waarmee je kunt sparren, en – net zo belangrijk – kunt lachen. De tweedaagse is heel waardevol, iedereen ging – net als ik – dan ook met een goed gevoel en veel inspiratie naar huis.’

Bij Stichting Baasis volgt momenteel een groep van zo’n 25 intern begeleiders en leerkrachten – verdeeld over alle dertien basisscholen – een opleiding tot kwaliteitscoördinator. Een traject van anderhalf jaar dat ervoor zorgt dat de basiskwaliteit van het onderwijs hoog blijft. Lydia Zwerver, intern begeleider van o.d.b.s. De Zuid-Wester in Zuidlaren, is een van hen.

Wat doet een kwaliteitscoördinator precies?
‘Als kwaliteitscoördinator heb je een belangrijke rol in de kwaliteit van het onderwijs op een school. Je hebt drie taken: leercoördinator, trendanalist en zorgregisseur. Samen met de directeur, die natuurlijk eindverantwoordelijk is, volg je onder meer de resultaten door de hele school, bijvoorbeeld van lezen, taalverzorging en rekenen. Dat doe je door monitoring van de toetsen. Als de resultaten in een groep anders zijn dan verwacht, ga je daarover in gesprek met een leerkracht. Je kijkt samen hoe de leerkracht de leerstof heeft overgebracht op leerlingen en of kinderen die uitleg wel of niet snappen. Vervolgens kijk je samen wat beter of anders kan. Dat gebeurt niet alleen op groepsniveau, maar ook op schoolniveau. Samen met de directeur kijkt de kwaliteitscoördinator welke scholing nodig is en wie die scholing kan verzorgen. Als kwaliteitscoördinator volg je die scholing samen met het team en je ondersteunt het team in het toepassen van de opgedane kennis in de groepen. Met als gezamenlijk doel om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren.’

In het verleden was je remedial teacher en nu intern begeleider. Waarin verschillen die rollen?
‘Vroeger werd een leerling die moeite had om aan te haken met het gemiddelde niveau even uit de groep gehaald en kreeg dan extra uitleg van een remedial teacher. Toen werd er vooral gekeken of de leerling wel of niet meekon met de rest van de klas. Als intern begeleider richt je je meer op leerlingenzorg en leerkrachten, terwijl je als kwaliteitscoördinator nog meer bezig bent met de ontwikkeling van de algemene kwaliteit van de school en het team. Door monitoring heb je leerlingen die het moeilijk of juist makkelijk hebben beter in beeld. Samen met de leerkracht kijk je hoe hij of zij alle leerlingen in de groep kan bedienen met onderwijs dat het best bij hen past.’

Waar zit de winst van een kwaliteitscoördinator?
‘Een kwaliteitscoördinator gaat preventief te werk. Zo verklein je aan de voorkant de kans dat een kind uitvalt en zorg je ervoor dat een leerkracht goed voorbereid is op de verschillende niveaus in een groep. Je hebt als leerkracht niet alleen te maken met kinderen die het heel makkelijk of juist moeilijk afgaat, ook heb je in veel gevallen combinatieklassen, een klas met kinderen uit groep 5 en 6 bijvoorbeeld. Die leerlingen moet je allemaal op hun eigen niveau bedienen, dat is echt niet makkelijk. Er komt dus veel op een leerkracht af. Als kwaliteitscoördinator heb je als taak om samen met de leerkracht te kijken wat hij of zij nodig heeft en wat leerlingen nodig hebben. Dit doe je door te coachen en ondersteuning te bieden.’

Hoe belangrijk is het dat zoveel medewerkers van Stichting Baasis de opleiding tot kwaliteitscoördinator volgen?
‘Er is een groot tekort aan intern begeleiders en kwaliteitscoördinatoren. Door met zo’n grote groep deze opleiding te volgen, ontstaat er een grote vijver met goed opgeleide kwaliteitscoördinatoren. Dat is zeker met het oog op de toekomst belangrijk. Want er zijn collega’s, onder wie ikzelf, die de komende jaren met pensioen gaan.’

‘Bij obs De Schuthoek hebben we de ideale baan.’ Het zijn de woorden van Anita Noord, leerkracht op de buurtschool in Zuidlaarderveen. De ervaren juf staat dan ook elke dag met plezier en enthousiasme voor de klas. Dat uit een onafhankelijk onderzoek bleek dat zij en haar drie collega’s geen werkdruk ervaren, verbaast haar dan ook niet. ‘Wij zijn een goed team, de sfeer is fantastisch en we krijgen veel vertrouwen en vrijheid.’

Obs De Schuthoek is de kleinste school van Stichting Baasis. Momenteel zitten er 37 leerlingen op de buurtschool, waar naast Anita ook leerkrachten Coby Lammerts, Marjan Horstman en onderwijsondersteuner Alice Polling werken. ‘Alles doen we in overleg, ik geef dit jaar bijvoorbeeld les aan groep 5, 6 en 7, maar volgend schooljaar kan dat weer anders zijn. Het is elke keer een puzzel’, zegt Anita, ‘waar we samen altijd uit komen.’

Vertrouwen en veiligheid

Als er wel een uitdaging is, ervaren Anita en haar collega’s het volste vertrouwen van hun directeur Nicolet Bos, die ook leidinggeeft op de grotere locatie van obs De Schuthoek in Zuidlaren. ‘Zij is elke woensdag bij ons op school en weet wat er speelt. Nicolet geeft ons het vertrouwen en de vrijheid om dingen op onze eigen manier aan te pakken. Dat vertrouwen werkt ook door op onze leerlingen’, merkt Anita. ‘De sfeer is goed. Ik weet ook zeker dat alle leerlingen bij ons met plezier naar school gaan. We hebben hier de ideale baan, want we kunnen echt met onderwijs bezig zijn.’

Anita werkt al 38 jaar in het onderwijs en werkte hiervoor op een grote basisschool in Assen. ‘Om eerlijk te zijn, dacht ik dat ik in Zuidlaarderveen terug in de tijd zou gaan, maar ik ben een paar stappen vooruitgegaan. Hier zijn geen lange vergaderingen. Nee, hier overleggen we tijdens het buitenspelen op een bankje op het schoolplein en bespreken we samen wat er speelt. En als er iets moet gebeuren, pakken we dat meteen op. Als wij een gezellig kerstfeest willen organiseren, regelen we dat.’ Van werkdruk is dan ook geen sprake. ‘Werkdruk ontstaat als je dingen moet doen waarvan je het nut niet inziet. Dat is bij ons niet aan de hand.’

Modern onderwijs

De buurtschool kent geen leerpleinen zoals de meeste moderne scholen tegenwoordig hebben. ‘Bij ons switchen leerlingen tussen klassen en niveaus en leren ze samenwerken. Ook kijken we naar de talenten van kinderen, want elk kind heeft talent. De een is een woordkunstenaar, de ander een bewuste beweger. Door op die manier naar kinderen te kijken, zie je altijd positieve dingen’, zegt Anita.

‘Daarnaast zijn onze leerlingen lief voor elkaar’, vervolgt ze. ‘We gaan bijvoorbeeld twee keer per week met de bus naar gymles. Dan gaan alle leerlingen mee. Het is dan mooi om te zien hoe de oudere kinderen letten op de kleintjes. Omdat we zo’n kleine school zijn, komt het soms voor dat er in bepaalde groepen maar één jongen of meisje zit. Maar dat zien we eigenlijk als een voordeel: leerlingen leren op onze school om zich aan te passen en kijken daardoor buiten hun eigen bubbel. Dat werkt echt goed.’

Fijne werksfeer

Anita is blij met haar baan bij obs De Schuthoek. ‘Ik ben trots op de fijne sfeer en op hoe er gewerkt wordt door ons en de leerlingen. Ik ben altijd aan het uitleggen, terwijl kinderen die geen uitleg krijgen zelfstandig werken of elkaar helpen. De werksfeer is heel goed en er is altijd wel dat heerlijke geroezemoes. We geven onderwijs zoals het bedoeld is.’

‘Werkdruk ontstaat als je dingen moet doen waarvan je het nut niet inziet’

‘We geven onderwijs zoals het bedoeld is’