29 oktober 2026
Geen reacties
Sinds twee jaar oefenen leerkrachten op IKC De Westerburcht intensief met instructie geven volgens de theorie van EDI. Het hele team, inclusief directeur, schoolcoördinator en intern begeleider, wordt daarbij gecoacht door een extern specialist. Door EDI doen leerlingen actiever mee en oefenen ze vaker. Leerkrachten zien beter wat ieder kind nodig heeft. ‘We gaan meer doelgericht lesgeven in plaats van methodegericht.’
Wie een les op IKC De Westerburcht binnenloopt, ziet het meteen: leerlingen doen actief mee, schrijven antwoorden op wisbordjes en leggen aan hun maatje uit hoe ze iets aanpakken. De leerkracht stelt vragen, controleert of iedereen het begrijpt en legt zo nodig iets opnieuw uit. Het is allemaal onderdeel van het Expliciete Directe Instructiemodel (EDI).
Eén herkenbare manier van lesgeven
De aanleiding ontstond twee jaar geleden, toen na een interne audit werd geconstateerd dat vooral de leerkrachten hard werkten tijdens de instructie, en de leerlingen vooral luisterden. ‘Daarnaast merkten we dat we niet dezelfde resultaten als vroeger behaalden met deze groepen’, zegt directeur Mark Marring. Daarom besloot het team met EDI aan de slag te gaan. ‘EDI zelf is niet nieuw’, zegt Mark. ‘Maar dat wij nu in alle groepen intensief met dit model werken wel. En dat we daarbij gecoacht worden om er goed mee te kunnen werken. Dat maakt echt verschil. Leerkrachten spreken nu tijdens de instructies ‘dezelfde taal’. Dat zorgt voor herkenning. Leerlingen weten beter wat er van hen verwacht wordt tijdens instructies, en dat verhoogt de betrokkenheid enorm.
Waarom werkt het zo?
Bij EDI checkt de leerkracht voor de les wat kinderen al weten over een onderwerp, maakt het leerdoel vooraf duidelijk en controleert tijdens de les steeds of de uitleg aankomt. Leerlingen oefenen samen en zelfstandig en moeten hun antwoorden kunnen verwoorden.
‘De kinderen zijn daardoor allemaal bezig’, vertelt Nicole, leerkracht van groep 1/2. ‘Ze maken echt deel uit van de les. En zelfs bij de kleuters helpt het benoemen van het lesdoel ontzettend.’
Ook leerkracht Elske van groep 8 ziet verschil. ‘Je stelt tijdens de instructie meer vragen. Bijvoorbeeld waarom ze een bepaald antwoord hebben opgeschreven. Daarmee leren ze niet alleen een antwoord geven, maar ook uitleggen hoe ze denken.’
Actief meedoen en herhalen zijn belangrijk bij EDI, zegt Mark. ‘Zo ben je meerdere keren en op verschillende manieren met een lesdoel bezig. En dat helpt om de stof ook voor de lange termijn te onthouden.’
Leren van Philippe én van elkaar
Een belangrijke rol speelt didactisch specialist Philippe de Kort, die het team begeleidt. Het hele onderwijsteam volgt elk jaar vier cursusdagen en ontvangt Philippe en leden van het MT meerdere keren in de klas. Daarna wordt besproken wat goed gaat en wat nog beter kan. ‘Zo zijn we op basis van oefenen naar aanleiding van de cursus en gerichte feedback samen aan het leren’, zegt Mark. ‘Daarbij gaat het niet alleen om de les zelf, maar ook om de theorie achter de aanpak: waarom werkt iets en wat heeft een leerling nodig om verder te komen?’, vertelt schoolcoördinator Kim. ‘Je begrijpt daardoor beter waarom je iets doet en wat de volgende stap is.’
‘En wat voor ons heel waardevol is’, vult Mark aan, ‘is dat Philippe gebruikmaakt van wetenschappelijk bewezen theorieën. Het is geen modeverschijnsel, het zijn geen aannames.’
Niet de methode, maar het doel staat voorop
Bij de nieuwe werkwijze staat niet de methode, maar de behoefte van de leerlingen voorop. Mark: ‘Je kijkt beter naar wat kinderen nodig hebben en past je les daarop aan. Je gaat dus niet verder omdat de methode dat nou eenmaal voorschrijft.’
Ook kan de aanpak betekenen dat een werkboek niet helemaal wordt afgemaakt of dat er minder schriftjes worden nagekeken. ‘Tijdens de les geven we veel feedback en hebben we heel goed zicht op welke kinderen het doel hebben bereikt en welke kinderen nog niet. Dat maakt dat het nakijken van werk bijna overbodig is’, zegt Kim.
Fouten maken mag
Voor ouders is het goed om te weten dat een fout antwoord voortaan eerlijker wordt benoemd. ‘Dus we zeggen niet meer: dat is bijna goed. Nee, als het fout is, dan is het fout’, zegt Mark. ‘Fouten maken hoort bij het leerproces, maar het is dan wel heel belangrijk het goede antwoord te geven, dat hardop te laten herhalen en het te laten uitleggen in de groep. Zo hoort iedereen het juiste antwoord en de oplossingsstrategie voordat ze zelf ermee gaan oefenen. In een korte tijd herhalen leerkrachten en leerlingen samen heel vaak en op verschillende manieren de oplossingsstrategie en de antwoorden.’
De school gaat nu voor het derde jaar werken met EDI. Eind vorig schooljaar was er een spurt in de eindresultaten; kinderen scoorden hoger bij de toetsen. Of dat dankzij EDI is, hoopt de school dit schooljaar te ontdekken.
Lees ook het artikel ‘Acht, negen, tien… laat maar zien!’ over de EDI-les van groep 8-leerkracht Elske.